17ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Ποίησης και Πεζόμορφου Στοχασμού
«Η Ποίηση στα Χρόνια της Σιωπής, 1967–1974 – Η Επίδραση του Γιώργου Σεφέρη»

Ο Σύνδεσμος Πολιτισμού Ελλάδας Κύπρου προκηρύσσει τον 17ο Διαγωνισμό Ποίησης και Πεζόμορφου Στοχασμού με θεματικό άξονα την ποίηση και τον στοχασμό στην ταραγμένη περίοδο της δικτατορίας (1967–1974), όταν η σιωπή, η καταστολή και η λογοκρισία σημάδεψαν το πνευματικό τοπίο της χώρας, αλλά και όταν ο λόγος ποιητών όπως ο Γιώργος Σεφέρης, με την παγκόσμια απήχηση και την ηθική του πυγμή, λειτούργησε ως φάρος αντίστασης και ελευθερίας.

Διάρκεια Διαγωνισμού
Έναρξη: 07 Οκτωβρίου 2025
Λήξη: 28 Φεβρουαρίου 2026

Κατηγορίες

• Ποίηση (έως 40 στίχους, σε ενιαίο ποίημα ή κύκλο ποιημάτων).
• Πεζόμορφος Στοχασμός (έως 500 λέξεις).

Προϋποθέσεις Συμμετοχής

• Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι, χωρίς περιορισμό ηλικίας ή εθνικότητας.
• Η συμμετοχή είναι ελεύθερη και δωρεάν.
• Κάθε συμμετέχων/ουσα μπορεί να υποβάλει μία (1) συμμετοχή σε μία (1) από τις δύο κατηγορίες.
• Τα έργα πρέπει να είναι πρωτότυπα, αδημοσίευτα και να μην έχουν βραβευθεί σε άλλον διαγωνισμό.
• Απαραίτητη η τήρηση της θεματικής.

Τρόπος Υποβολής

• Αποστολή έργων στο e-mail: [email protected]
• Υποχρεωτικά συνοδευτικά: ονοματεπώνυμο, σύντομο βιογραφικό (έως 80 λέξεις), στοιχεία επικοινωνίας.

Βραβεία – Διακρίσεις – Έπαινοι

• Εκδοτικά βραβεία στους δύο πρώτους αριστεύσαντες (ατομική έκδοση: 1ος έντυπο βιβλίο, 2ος ebook).
• Έπαινοι σε όσους διακριθούν.
• Όλα τα έργα που θα επιλεγούν από την Κριτική Επιτροπή θα συμπεριληφθούν σε ανθολογία, η οποία θα εκδοθεί από τον Σύνδεσμο Πολιτισμού Ελλάδας Κύπρου και θα διατεθεί στο κοινό.

Τελετή & Παρουσίαση
Η επίσημη παρουσίαση των αποτελεσμάτων και η τιμητική απονομή των βραβείων θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα το 2026, παρουσία των διακριθέντων και του κοινού. Η ανθολογία του διαγωνισμού θα διατίθεται προς πώληση από το cultual-association.org, καθώς ο διαγωνισμός είναι εξ ολοκλήρου δωρεάν για τους συμμετέχοντες.

Η ποίηση και ο στοχασμός στα χρόνια της σιωπής δεν είναι απλώς μνήμη, αλλά ευθύνη. Μέσα από τον λόγο οι δημιουργοί καλούνται να ξαναδώσουν φωνή σε όσους φιμώθηκαν, να φωτίσουν το σκοτάδι με την αλήθεια τους, να αποδείξουν ότι η τέχνη παραμένει το τελευταίο οχυρό της ελευθερίας. Συμμετέχετε με τη δική σας γραφή. Ας γίνουμε όλοι συνεχιστές εκείνων που μίλησαν όταν οι άλλοι σωπαίναν.

Σημείωμα Προέδρου Συνδέσμου Πολιτισμού Ελλαδας Κύπρου

Η περίοδος 1967–1974 έχει χαραχθεί ως «τα χρόνια της σιωπής», όχι μόνο για την πολιτική και κοινωνική καταπίεση, αλλά κυρίως για την απόπειρα φίμωσης του πνευματικού λόγου. Όμως, σε πείσμα της λογοκρισίας, η ποίηση αναδείχθηκε σε φωνή αντίστασης και ελευθερίας. Ο Γιώργος Σεφέρης, Νομπελίστας ποιητής και διπλωμάτης, με τη δημόσια δήλωσή του το 1969, έγινε το ηθικό σύμβολο της πνευματικής Ελλάδας απέναντι στη Χούντα. Η σιωπή που σπάει με την ποίηση γίνεται κραυγή, γίνεται πράξη αντίστασης, γίνεται νήμα ελπίδας που συνδέει τον άνθρωπο με την αλήθεια και την ιστορία του. Αν η ποίηση του Αναγνωστάκη, του Ελύτη, του Ρίτσου και τόσων άλλων σηματοδοτεί την αντίσταση στο σκοτάδι, ο Σεφέρης μας υπενθυμίζει πως η ευθύνη του ποιητή είναι να λέει «όχι» όταν η ιστορία το απαιτεί. Ο διαγωνισμός αυτός δεν είναι απλώς μια λογοτεχνική άσκηση. Είναι πρόσκληση μνήμης και ευθύνης. Είναι γέφυρα ανάμεσα στις γενιές, ώστε οι νέοι δημιουργοί να εμπνευστούν από τη στάση και το έργο εκείνων που ύψωσαν το ανάστημά τους απέναντι στον αυταρχισμό. Σας καλώ να αρθρώσετε τον δικό σας ποιητικό και στοχαστικό λόγο, να συνεχίσετε αυτή τη μεγάλη συνομιλία με την Ιστορία και την Ελευθερία.

Σίσσυ Οσία Σιγιουλτζή
Πρόεδρος Συνδέσμου Πολιτισμού Ελλάδας Κύπρου

Σημείωμα Επίτιμου Αντιπροέδρου Συνδέσμου Πολιτισμού Ελλαδας Κύπρου

Η Δικτατορία του 1967–1974 υπήρξε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία και τη σήκωσε ως ιδανικό για την ανθρωπότητα, είδε την ίδια της την ψυχή να καταπιέζεται: ελευθερίες στραγγαλίστηκαν, φωνές φυλακίστηκαν, πνευματικοί άνθρωποι οδηγήθηκαν σε εξορίες, σε βασανιστήρια, σε σιωπή. Ολόκληρη η κοινωνία υπέστη μια κατάσταση πνευματικού μεσαίωνα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η Κυπριακή τραγωδία του 1974 σφράγισε με αίμα την ίδια περίοδο. Μέσα σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα, η ποίηση αναδείχθηκε όχι απλώς σε τέχνη, αλλά σε φωνή ελευθερίας και σε όπλο αντίστασης. Ο Μανόλης Αναγνωστάκης με το «Επιτύμβιον» αποκάλυψε το προσωπείο της υποκρισίας, δείχνοντας πως οι «Λαυρέντηδες» της Χούντας, οι συμβιβασμένοι, δεν ήταν μεμονωμένες φιγούρες αλλά σύμβολα ενός εκφυλισμένου ήθους. Ο Γιώργος Σεφέρης, με τις «Γάτες του Αη-Νικόλα», μετουσίωσε σε αλληγορία τον αγώνα του μικρού και του αδύναμου απέναντι στον τύραννο· κι όμως, ήταν αυτός ο μικρός, τραυματισμένος, αδύναμος που τελικά εξολόθρευσε το φίδι. Και με το ποίημα «Επί ασπαλάθων» προφήτεψε την αναπόφευκτη πτώση και τιμωρία κάθε τυράννου, αντλώντας την εικόνα από την αρχαία ελληνική γραμματεία.

Πέρα όμως από τα ποιήματα, η ίδια η στάση του Σεφέρη έγραψε ιστορία. Στις 28 Μαρτίου 1969, με τη δήλωσή του στο BBC, έσπασε για πρώτη φορά τη σιωπή της πνευματικής Ελλάδας. Δεν μίλησε ως πολιτικός· μίλησε ως συνείδηση. Η δήλωσή του μεταδόθηκε σε όλο τον κόσμο, δίνοντας ελπίδα στο αντιδικτατορικό κίνημα και αποδεικνύοντας ότι η ποίηση μπορεί να λειτουργήσει ως ηθικό ανάχωμα απέναντι στην τυραννία. Ο λαός το αναγνώρισε: στην κηδεία του το 1971, δεκάδες χιλιάδες νέοι και φοιτητές πλημμύρισαν τους δρόμους, μετατρέποντάς την σε μια σιωπηρή αλλά συγκλονιστική διαδήλωση ενάντια στη Χούντα — όπως ακριβώς είχε συμβεί και στην κηδεία του Κωστή Παλαμά το 1943, όταν οι στίχοι έγιναν φλόγα αντίστασης στον κατακτητή. Η ποίηση εκείνης της περιόδου δεν υπήρξε ποτέ πολυτέλεια· υπήρξε μαρτυρία. Κάθε στίχος λειτουργούσε ως μαχόμενος μάρτυρας, κάθε εικόνα γινόταν πράξη ελευθερίας, κάθε λέξη μετουσιωνόταν σε ντοκουμέντο ιστορίας. Όπως έγραψε ο Σεφέρης, «αιώνες φαρμάκι, γενιές φαρμάκι», κι όμως η ποίηση απέδειξε πως υπάρχει πάντα η δύναμη να ξορκίσει το κακό, να κρατήσει ζωντανή την ελπίδα.

Ο 17ος Διαγωνισμός Ποίησης & Πεζόμορφου Στοχασμού, με θέμα «Η Ποίηση στα Χρόνια της Σιωπής», δεν είναι απλώς ένας ακόμη λογοτεχνικός θεσμός. Είναι ένας διάλογος μνήμης και ευθύνης. Καλεί τους νέους δημιουργούς να συνομιλήσουν με τους μεγάλους ποιητές του χθες, να εμπνευστούν από την αντοχή τους, να αναμετρηθούν με τη δική μας εποχή. Γιατί η σιωπή και η καταπίεση, με άλλες μορφές, παραμένουν πάντα απειλή. Ας κρατήσουμε λοιπόν ζωντανή τη φλόγα εκείνης της ποίησης, όχι ως ανάμνηση, αλλά ως καθήκον. Και ας αποδείξουμε, με τη δική μας γραφή, ότι η ποίηση δεν σιωπά.

Δρ Ιωσήφ Σ. Ιωσηφίδης
Επίτιμος Αντιπρόεδρος ΣΠΕΚ
τ. Πρόεδρος Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου