Η σιωπή που γυρίζει την πλάτη σε 265 ηλικιωμένους

του Γιώργου Ροδάκογλου

Ένα σοβαρό ζήτημα που παραμένει σιωπηλό στη Νέα Πέλλα αλλά είναι βαθιά ουσιαστικό και το βιώνουν οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας είναι η απαξίωση της λειτουργίας του ΚΑΠΗ. Αν και ιεραρχικά αυτό θα έπρεπε να είναι το Νο1 θέμα κοινωνικής προτεραιότητας για τους πολίτες, ωστόσο κατά περίεργο τρόπο το ζήτημα δεν αναδεικνύεται σ ένα χωριό περίπου 1.300 κατοίκων, παρά το εμφανές κενό.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (καταγραφή 2021) στη Νέα Πέλλα ζουν 1278 μόνιμοι κάτοικοι ενώ τα άτομα που έχουν ηλικία άνω των 65 ετών είναι 265. Την ίδια ώρα τα παιδιά ηλικίας έως 14 ετών είναι περίπου180. Και μην πείτε την εξυπνάδα ότι στα τελευταία 5 χρόνια πέθαναν οι μισοί, γιατί πολύ απλά σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ άλλοι τόσοι αντικαθιστούν το όριο των 65 ετών στο ίδιο χρονικό διάστημα. Οι αριθμοί ωστόσο μπορεί να μην έχουν και τόση σημασία όση σημασία έχει η πρόθεση και η πρόληψη.

Είναι πασιφανές λοιπόν ότι οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας βρίσκονται σήμερα στο περιθώριο εφόσον δεν έχουν έναν οργανωμένο χώρο όπου θα μπορούν να κοινωνικοποιηθούν, να συμμετέχουν σε δραστηριότητες και να νιώσουν ότι ανήκουν σε μια κοινότητα που τους φροντίζει.

Ο χώρος που κάποτε αποτελούσε σημείο συνάντησης αλλά και στήριξης για τους ηλικιωμένους, έπαψε να λειτουργεί λίγο πριν την περίοδο της πανδημίας και από τότε δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική πρωτοβουλία για την επαναλειτουργία του.

Το γεγονός ότι αρκετοί από αυτούς καταφεύγουν σε μια ιδιωτική επιχείρηση για να πιούν τον καφέ τους, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει το ρόλο ενός ΚΑΠΗ, όπως θα πρέπει να λειτουργεί και ούτε καν όπως λειτουργούσε με τη μορφή καφενείου.

Το διαφορετικό που προσφέρει μια οργανωμένη δομή δεν είναι μόνο η φιλοξενία, αλλά η οργάνωση, η πρόληψη, η κοινωνική συνοχή, οι συνέργειες και η ουσιαστική μέριμνα για μια ευαίσθητη ηλικιακή ομάδα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο χώρος στο κοινοτικό κατάστημα του χωριού ήταν ο πλέον κατάλληλος για αυτή τη δομή και φιλοξενεί προσωρινά το Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο.

Όμως ακόμη και αυτή η παραχώρηση δεν μπορεί να λειτουργεί ως δικαιολογία για τη μην επαναλειτουργία της δομής και σε καμία περίπτωση δε δικαιολογεί την έλλειψη αντανακλαστικών από την πλευρά των κατοίκων της Νέας Πέλλας. Η λειτουργία του ΚΑΠΗ είναι σαφέστατα σημαντικότερη από οτιδήποτε άλλο και, εξάλλου, υπάρχουν λύσεις.

Στο κέντρο του χωριού υπάρχουν διαθέσιμοι ιδιωτικοί χώροι που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τον Δήμο, ώστε να στεγαστεί ένα νέο, σύγχρονο και πλήρως οργανωμένο ΚΑΠΗ, καλύπτοντας τις ανάγκες των κατοίκων χωρίς άλλες καθυστερήσεις. Κάτι αντίστοιχο γίνεται ήδη στη γειτονική Πέλλα.

Μια δεύτερη λύση, εφόσον ο Μ.Π.Σ. διαχειρίζεται δικούς του οικονομικούς πόρους, θα ήταν να μετακινηθεί ο ίδιος ο Σύλλογος σε ιδιωτικό χώρο.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, όταν μιλάμε για ΚΑΠΗ, εννοούμε μια πλήρως οργανωμένη κοινωνική δομή, με τις υπηρεσίες και τις προϋποθέσεις που αρμόζουν στους ηλικιωμένους κατοίκους του χωριού. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να επανέλθει στην ευτελή μορφή που είχε στο παρελθόν. Δε μιλάμε για ένα καφενείο. Πολύ περισσότερο, δε μιλάμε για ένα «κοτέτσι». Μιλάμε για έναν χώρο αξιοπρέπειας, φροντίδας και κοινωνικής ζωής για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας και δεν αφορά μόνο τους άνδρες όπως πολλοί το εκλαμβάνουν αλλά αφορά ισότιμα και τις γυναίκες.

Η απουσία βέβαια επίσημου αιτήματος από τους κατοίκους προς τη διοίκηση του Δήμου είναι ένα σοβαρό ζήτημα και λογικό είναι να μην λαμβάνεται καμία μέριμνα. Είναι αξιοσημείωτο πάντως, ότι έως τώρα κανένας δε διεκδίκησε οργανωμένα, και με επιχειρήματα τη λειτουργία ενός ΚΑΠΗ στη Νέα Πέλλα. Και το ερώτημα που μπαίνει είναι το εξής.

Όλα τα νέα παιδιά που ενδιαφέρονται και κατεβαίνουν ως υποψήφιοι στις αυτοδιοικητικές εκλογές -και καλώς κάνουν- τι ακριβώς διεκδικούν για τη Νέα Πέλλα; Ποιο είναι το πρόγραμμα τους; Αλήθεια τι απαιτούν από κάθε υποψήφιο δήμαρχο και  πόσο πιέζουν υπερ, του συνόλου της Νέας Πέλλας;

Η επικρατούσα κατάσταση, πάντως δείχνει κάτι πολύ δυσάρεστο. Είναι σαν να γυρίζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι της Νέας Πέλλας την πλάτη τους, στους ηλικιωμένους. Και ακόμη ποιο τραγικός είναι ο σχολιασμός ορισμένων κατοίκων, προκειμένου να αιτιολογήσουν τη γνώμη τους και να μη θίξουν πολιτικές επιλογές. «Δεν υπάρχουν πια παππούδες ή γιαγιάδες, λιγόστεψαν». Μια τέτοια τοποθέτηση όμως, εκτός από πολύ ρηχή είναι και άκρως προβληματική και προσβλητική για τους ηλικιωμένους. Και θα διαπιστώσετε την κρίση μου εάν μιλήσετε με κατοίκους που παραμένουν «φυλακισμένοι» στα σπίτια τους, αναζητώντας ένα αδιέξοδο. Και οι ηλικιωμένοι αυτοί αποτελούν την πλειοψηφία.

Όσοι λοιπόν εφησυχάζονται ή προτάσσουν τέτοιου είδους αιτιάσεις κάνουν ένα μεγάλο και τραγικό λάθος, γιατί οι άνθρωποι που βιώνουν τη μοναξιά μέσα στη Νέα Πέλλα δεν είναι λίγοι. Απλά, αυτοί που αδιαφορούν για τη λειτουργία ενός οργανωμένου ΚΑΠΗ, δεν μπορούν να το αντιληφθούν.

Και εδώ μπαίνει το ζήτημα των νέων, και ειδικότερα των μελών του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου για το κατά πόσο κινητοποιήθηκαν για ένα τέτοιο θέμα ή κατά πόσο τους απασχολεί. Και μη ξεχνάμε πως η αποστολή ενός πολιτιστικού συλλόγου δεν είναι μόνο η παρέα και τα σουβλάκια!

Ο  εύλογος προβληματισμός ωστόσο που προκύπτει είναι ο εξής: Γιατί οι νέοι του χωριού δεν παραδειγματίζονται από τους παλαιότερους; Τους έχουν ρωτήσει, τους έχουν συμβουλευτεί, έχουν μιλήσει με τα άτομα της γενιάς των (Πάτσου, Αργυράκη, Παναγιώτη και Μαλάμω Μπαλή, Κοκκονά, Τσαλκιτζή, Τυχάλα, Γεροβασιλείου, Αρετάκη, ενδεικτικές αναφορές), στους οποίους η Νέα Πέλλα οφείλει τα πάντα σε πολιτιστικό και κοινωνικό επίπεδο; Kαι δεν είναι καθόλου υπερβολή να γραφτεί πως χωρίς αυτούς δε θα υπήρχε τίποτα σωσμένο από την ιστορία του χωριού.

Ακόμη και στην περίπτωση που αποδεχτούμε την παντελή έλλειψη συνεργασιών, θεωρείται δεδομένο πως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις νέων και αυτές είναι που θα πρέπει να αναζητηθούν και να βγουν στην πρώτη γραμμή. Και σίγουρα αν κοιτάξουμε γύρω μας θα διαπιστώσουμε πως στη Νέα Πέλλα υπάρχουν αξιόλογα νέα παιδιά αρκεί να βγουν μπροστά και να στηριχτούν. Αυτή είναι η γενιά των σαραντάρηδων η οποία μπορεί να ανεβάσει την ποιότητα ζωής του χωριού, αρκεί να το προσπαθήσει.

Σε κάθε περίπτωση πάντως δεν αναιρείται και η ευθύνη μιας διοίκησης ή των εκπροσώπων της όταν ένα σοβαρό πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται. Δεν αποκλείεται όμως και κάτι άλλο. Τα μηνύματα της κοινωνίας να διαβιβάζονται λάθος προς τη διοίκηση. Η κοινωνική πολιτική όμως δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο κατόπιν αιτήσεων και πρωτοκόλλων, απαιτεί πρωτοβουλία και σχεδιασμό.

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι διοικητικό αλλά είναι βαθιά ανθρώπινο και θα ήταν ευχής έργον να διαπιστώναμε σύντομα μια πρωτοβουλία και για τους ηλικιωμένους της Νέας Πέλλας. Όσο όμως το συγκεκριμένο θέμα παραμένει σε εκκρεμότητα, τόσο μεγαλώνει και η απόσταση ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και στις προτεραιότητες εκείνων που καλούνται να τις υπηρετήσουν. Επιπλέον, δημιουργούνται πολλά ερωτήματα για την επικρατούσα κατάσταση, ωστόσο στην πλειοψηφία τους οι κάτοικοι του χωριού αντιλαμβάνονται πλήρως τι συμβαίνει, το «γιατί» συμβαίνει και ποιοι είναι αυτοί που βολεύονται από την έλλειψη ενός οργανωμένου ΚΑΠΗ. Οι αριθμοί πάντως της ΕΛΣΤΑΤ μιλούν από μόνοι τους και αυτό καταγράφει ότι μια δυνατή καμπάνα χτυπάει για τους κατοίκους της Νέας Πέλλας. Αρκεί να την ακούσουν.

(Σημείωση: Οι φωτογραφίες έχουν υπαχθεί σε επεξεργασία ΤΝ)

Γιώργος Ροδάκογλου

Δημοσιογράφος

Μέλος ΕΣΗΕΜ-Θ

International Federation of Journalists- IFJ

Δημοσιεύτηκε στις 26 Οκτωβρίου, 2026