Η νομοθετική πρωτοβουλία αποτελείται από 88 άρθρα, τα οποία καθορίζουν εκτός από διαδικαστικά ζητήματα και νέα θέματα, που μπορεί να θεωρηθούν μελλοντικά επιβαρυντικά για τα κρατικά ταμεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η δυνατότητα σε καταδίκους, εφόσουν έχουν εκτίσει την ποινή τους, να προσφύγουν ενώπιον της Δικαιοσύνης για τις συνθήκες κράτησής τους.

Σε περίπτωση, δηλαδή, που ο εγκλεισμός τους δεν είχε συγκεκριμένες προδιαγραφές, μεταξύ των οποίων επιφάνεια τουλάχιστον 4 τ.μ. για κάθε κρατούμενο ή η απαραίτητη οικοσκευή, τότε «ο κρατούμενος μπορεί μετά την αποφυλάκισή του και εντός έξι μηνών από αυτήν να ζητήσει με αίτηση δίκαιη ικανοποίηση. Η αίτηση στρέφεται κατά του Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων».

Άλλα ζητήματα που ορίζονται στο σχέδιο του Νέου Σωφρονιστικού Κώδικα:

1. Τμηματική έκτιση της ποινής:

Στο άρθρο 61 δίνεται μία καινούργια δυνατότητα σε καταδίκους που εκτίουν ποινή μέχρι έξι μηνών, δηλαδή να εκτίσουν μπαινοβγαίνοντας στη φυλακή μέχρι την απόλυσή τους. Όπως εξηγείται, «η τμηματική έκτιση της πονιής γίνεται κατά τις ημέρες του τέλους της εβδομάδας ή κατά τις ημέρες των αργιών. Οι ημέρες της εβδομάδας κατά τις οποίες ο κατάδικος διαβιώνει εντός καταστήματος κράτησης λογίζονται ως ημέρες έκτισης ποινής».

2. Πριβέ επισκέψεις:

Οι κατάδικοι που δεν λαμβάνουν τακτικές άδειες θα έχουν το δικαιώμα να δέχονται ανά δίμηνο ελεύθερες επισκέψεις συζύγου ή συντρόφου, με τον οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Οι συναντήσεις θα διαρκούν τουλάχιστον δύο ώρες σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο, που θα διασφαλίζει τον ιδιωτικό χαρακτήρα της συνάντησης.

3. Βιντεοκλήσεις: 

Όπως διατυπώνεται στο άρθρο 51, οι κρατούμενοι θα μπορούν να επικοινωνούν με τηλεδιάσκεψη με τα πρόσωπα που δικαιούνται ή επιτρέπεται να δέχονται σε επισκεπτήριο.

4. Εισαγωγή των νέων κρατουμένων:

Μία νέα διαδικασία, η οποία προβλέπεται ότι διαρκεί επτά ημέρες, προβλέπει το σχέδιο νόμου. Στόχος η σωστή ενημέρωση του εγκλείστου για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του και να προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα της ζωής τους.